Ο προπονητής που κερδίζει σήμερα και αφήνει πίσω του το χάος

Μία από τις μεγαλύτερες ατυχίες ενός νεαρού αθλητή είναι να συναντήσει, στα χρόνια που έχει περισσότερο ανάγκη να μάθει, έναν προπονητή που ενδιαφέρεται περισσότερο για το επόμενο αποτέλεσμα παρά για την εξέλιξή του.

Υπάρχει μια εικόνα γνώριμη σε πολλές πισίνες.

Ένας προπονητής έχει στη διάθεσή του δεκαπέντε παιδιά. Τα έξι είναι ήδη αρκετά καλά. Έχουν περισσότερες αγωνιστικές παραστάσεις, καλύτερη φυσική κατάσταση, μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Ξέρουν πού να κινηθούν, πώς να τελειώσουν μια φάση, πώς να διαχειριστούν την πίεση.

Ο προπονητής στηρίζεται πάνω τους. Τους δίνει τις περισσότερες ευθύνες, τους εμπιστεύεται τις δύσκολες στιγμές, τους κρατά μέσα στο νερό όταν ο αγώνας κρίνεται.

Και συχνά κερδίζει.

Στην άλλη πλευρά της πισίνας, όμως, υπάρχουν εννέα παιδιά που περιμένουν.

Δεν είναι απαραίτητα λιγότερο ταλαντούχα. Μπορεί να έχουν ξεκινήσει αργότερα, να χρειάζονται περισσότερο χρόνο, να βρίσκονται σε διαφορετικό στάδιο σωματικής ανάπτυξης ή απλώς να μην έχουν αποκτήσει ακόμη την αυτοπεποίθηση που απαιτεί ο αγώνας.

Αυτά τα παιδιά δεν χρειάζονται έναν προπονητή που θα ανακαλύψει ότι δεν είναι έτοιμα.

Το γνωρίζουν ήδη.

Χρειάζονται έναν προπονητή που θα τα βοηθήσει να γίνουν.

Όταν η επιλογή αντικαθιστά τη διδασκαλία

Η επιλογή των πιο έτοιμων παικτών είναι η εύκολη λύση για έναν προπονητή που αξιολογεί τη δουλειά του αποκλειστικά μέσα από τα αποτελέσματα.

Δεν χρειάζεται να αφιερώσει τον ίδιο χρόνο στη διόρθωση ενός λανθασμένου ποδιού στο νερό, στη βελτίωση της πάσας υπό πίεση ή στην κατανόηση της αμυντικής τοποθέτησης.

Μπορεί να χρησιμοποιήσει εκείνους που ήδη γνωρίζουν.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η επιλογή παύει να είναι μια αγωνιστική απόφαση και γίνεται ολόκληρη η προπονητική φιλοσοφία.

Οι ίδιοι παίζουν. Οι ίδιοι αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες. Οι ίδιοι αποκτούν εμπειρίες.

Οι υπόλοιποι προπονούνται, αλλά δεν εξελίσσονται με τον ίδιο τρόπο. Όχι επειδή δεν μπορούν, αλλά επειδή δεν υπάρχει ένα πραγματικό σχέδιο για την πρόοδό τους.

Και κάπως έτσι, η διαφορά ανάμεσα στα παιδιά μεγαλώνει.

Όσοι είναι μπροστά προχωρούν περισσότερο. Όσοι έχουν μείνει πίσω χάνουν ευκαιρίες να καλύψουν την απόσταση.

Ύστερα από έναν χρόνο, ο προπονητής μπορεί να παρουσιάσει αυτή τη διαφορά ως απόδειξη ότι είχε δίκιο από την αρχή.

Μόνο που ενδέχεται να έχει συμβάλει ο ίδιος στη δημιουργία της.

Στο πόλο, η ανάπτυξη δεν γίνεται από τον πάγκο

Ένα παιδί μπορεί να εκτελεί σωστά μια άσκηση στην προπόνηση και να δυσκολεύεται να κάνει ακριβώς το ίδιο πράγμα στον αγώνα.

Δεν είναι παράδοξο.

Στην προπόνηση γνωρίζει συχνά τι πρόκειται να συμβεί. Στον αγώνα πρέπει να διαβάσει τον αντίπαλο, να αντιδράσει στην πίεση, να πάρει απόφαση σε ελάχιστο χρόνο και να διαχειριστεί την πιθανότητα του λάθους.

Ο νεαρός περιφερειακός που δεν έχει την ευκαιρία να παίξει απέναντι σε οργανωμένη άμυνα δεν θα μάθει εύκολα να αναγνωρίζει πότε πρέπει να επιτεθεί και πότε να κυκλοφορήσει την μπάλα.

Ο αμυντικός που δεν δοκιμάζεται ποτέ απέναντι σε έναν δυνατό φουνταριστό δεν θα αποκτήσει την ίδια εμπειρία στη διαχείριση της επαφής, της θέσης και των αποβολών.

Ο τερματοφύλακας που δεν παίρνει ουσιαστικό αγωνιστικό χρόνο δεν θα εξοικειωθεί με τον ρυθμό, την ανάγνωση της επίθεσης και τις αποφάσεις που πρέπει να πάρει μετά από ένα γκολ που δέχτηκε.

Η προπόνηση είναι απαραίτητη. Αλλά δεν μπορεί να αναπαράγει κάθε συνθήκη του αγώνα.

Και όταν οι αγωνιστικές εμπειρίες μοιράζονται σταθερά στους ίδιους λίγους παίκτες, η ομάδα δημιουργεί δύο διαφορετικές ταχύτητες ανάπτυξης.

Το μεγαλύτερο λάθος είναι να μπερδεύεις το «έτοιμος» με το «ταλαντούχος»

Στις αναπτυξιακές ηλικίες, η εικόνα ενός παιδιού δεν είναι οριστική.

Ένας αθλητής μπορεί να είναι πιο δυνατός επειδή έχει ωριμάσει σωματικά νωρίτερα. Ένας άλλος μπορεί να διαθέτει εξαιρετική αντίληψη του παιχνιδιού, αλλά να μην έχει ακόμη την ταχύτητα ή τη δύναμη για να την αξιοποιήσει.

Κάποιος μπορεί να έχει παίξει περισσότερα χρόνια. Κάποιος άλλος μπορεί να αναπτύσσεται με πιο αργό ρυθμό και να κάνει σημαντικό άλμα αργότερα.

Η έρευνα για την ανάπτυξη των νεαρών αθλητών δείχνει ότι η πρώιμη αγωνιστική υπεροχή δεν προβλέπει με ασφάλεια τη μελλοντική απόδοση στην ενήλικη ηλικία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι θα φτάσουν στο ίδιο επίπεδο.

Σημαίνει ότι ο προπονητής πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός πριν αποφασίσει ποιος αξίζει να επενδυθεί και ποιος όχι.

Η σημερινή ετοιμότητα είναι πληροφορία.

Δεν είναι τελική ετυμηγορία.

Η νίκη δεν είναι ο εχθρός

Θα ήταν άδικο να υποστηρίξουμε ότι οι αναπτυξιακές ομάδες δεν πρέπει να επιδιώκουν τη νίκη.

Ο ανταγωνισμός διδάσκει. Ένας δύσκολος αγώνας απαιτεί συγκέντρωση, πειθαρχία, συνεργασία και διαχείριση της πίεσης. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να διεκδικούν ένα αποτέλεσμα, να αντιμετωπίζουν την ήττα και να λειτουργούν ως ομάδα.

Ούτε είναι υποχρεωμένος ένας προπονητής να δίνει σε όλους ακριβώς τον ίδιο χρόνο συμμετοχής, ανεξάρτητα από την ηλικία, την προσπάθεια, την ετοιμότητα ή τις απαιτήσεις του αγώνα.

Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται αλλού.

Ένας αναπτυξιακός προπονητής μπορεί να θέλει να κερδίσει, χωρίς να θυσιάζει ολόκληρη την εξέλιξη της ομάδας για μία νίκη.

Μπορεί να έχει βασικό κορμό, αλλά ταυτόχρονα να διαθέτει σχέδιο για τους παίκτες που βρίσκονται πίσω.

Μπορεί να απαιτεί συνέπεια και προσπάθεια, αλλά να εξηγεί σε κάθε παιδί τι χρειάζεται να βελτιώσει και πώς θα αποκτήσει τις ευκαιρίες να το αποδείξει.

Μπορεί να εμπιστεύεται τους καλύτερους χωρίς να σταματά να διδάσκει τους υπόλοιπους.

Αυτό είναι πολύ δυσκολότερο από το να επιλέγει απλώς τους ήδη έτοιμους.

Και γι' αυτό ακριβώς αποτελεί προπονητική δουλειά.

Το χάος που δεν φαίνεται στη βαθμολογία

Το πραγματικό κόστος αυτής της νοοτροπίας δεν αποτυπώνεται απαραίτητα στο τέλος μιας αγωνιστικής περιόδου.

Μια ομάδα μπορεί να έχει κατακτήσει μετάλλιο και ταυτόχρονα να έχει αποτύχει να εξελίξει σημαντικό μέρος των αθλητών της.

Το πρόβλημα γίνεται ορατό αργότερα.

Όταν οι βασικοί παίκτες αλλάζουν ηλικιακή κατηγορία και δεν υπάρχουν αρκετοί προετοιμασμένοι αντικαταστάτες.

Όταν ένα παιδί που έμεινε για χρόνια στο περιθώριο αποφασίζει ότι δεν θέλει πια να συνεχίσει.

Όταν ο επόμενος προπονητής παραλαμβάνει αθλητές με σοβαρά κενά στις βασικές δεξιότητες, στην τακτική κατανόηση ή στην αγωνιστική αυτοπεποίθηση.

Όταν ο σύλλογος διαπιστώνει ότι πίσω από μια επιτυχημένη ομάδα δεν έχει δημιουργηθεί η επόμενη.

Αυτό είναι το χάος.

Όχι απαραίτητα οι κακές σχέσεις ή οι φωνές στην πισίνα.

Είναι το αναπτυξιακό κενό που κρύβεται πίσω από ένα καλό αποτέλεσμα.

Και το πληρώνουν παιδιά, επόμενοι προπονητές και τελικά ο ίδιος ο σύλλογος.

Η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στον προπονητή

Υπάρχει, όμως, ένα ακόμη ερώτημα που πρέπει να τεθεί.

Ποιος ζητά από τον προπονητή να κερδίζει πάση θυσία;

Αν ένας σύλλογος αξιολογεί το αναπτυξιακό του πρόγραμμα αποκλειστικά από τις θέσεις στην κατάταξη, δεν πρέπει να εκπλήσσεται όταν οι προπονητές του αρχίζουν να λειτουργούν με αυτή τη λογική.

Αν η επιτυχία μετριέται μόνο σε κύπελλα και μετάλλια, η ανάπτυξη των λιγότερο έτοιμων παιδιών κινδυνεύει να θεωρηθεί δευτερεύουσα.

Και οι γονείς δεν βρίσκονται έξω από αυτή τη συζήτηση.

Η πίεση για αποτελέσματα, διακρίσεις και ατομική προβολή μπορεί να ενισχύσει μια κουλτούρα στην οποία κάθε αγώνας αντιμετωπίζεται ως τελική εξέταση της αξίας ενός παιδιού.

Ένας σοβαρός σύλλογος χρειάζεται περισσότερα κριτήρια.

Πόσοι αθλητές βελτιώθηκαν μέσα στη χρονιά;

Πόσοι απέκτησαν ουσιαστικές αγωνιστικές εμπειρίες;

Πόσοι ανέπτυξαν τεχνικές και τακτικές δεξιότητες;

Πόσοι παρέμειναν στο άθλημα;

Και πόσοι είναι πραγματικά πιο έτοιμοι για την επόμενη ηλικιακή κατηγορία;

Αυτές οι ερωτήσεις δεν καταργούν τη σημασία της νίκης.

Δείχνουν αν πίσω από τη νίκη υπάρχει ουσιαστική δουλειά.

Ο καλός αναπτυξιακός προπονητής φαίνεται και σε εκείνους που δεν ξεχώριζαν

Είναι εύκολο να αναγνωρίσεις την αξία ενός παιδιού που ήδη κυριαρχεί.

Το δύσκολο είναι να εντοπίσεις τι μπορεί να γίνει ένας αθλητής που σήμερα δυσκολεύεται.

Να βρεις τον τρόπο να τον διδάξεις.

Να του δώσεις συγκεκριμένους στόχους.

Να αναγνωρίσεις την πρόοδό του πριν αυτή φανεί στον πίνακα του σκορ.

Να μην του υποσχεθείς μια θέση που δεν έχει ακόμη κερδίσει, αλλά να του εξασφαλίσεις ότι υπάρχει πραγματικός δρόμος για να τη διεκδικήσει.

Αυτό απαιτεί χρόνο, γνώση, υπομονή και συνέπεια.

Απαιτεί επίσης από τον προπονητή να αποδεχτεί ότι δεν θα εξελιχθούν όλα τα παιδιά με τον ίδιο ρυθμό και ότι ορισμένα ίσως χρειαστούν πολύ περισσότερο χρόνο για να δείξουν τις δυνατότητές τους.

Η αναπτυξιακή προπονητική δεν είναι απλώς η διαχείριση μιας ομάδας μικρότερων ηλικιών.

Είναι η ευθύνη να προετοιμάζεις αθλητές για ένα επίπεδο στο οποίο δεν έχουν φτάσει ακόμη.

Και αυτή η ευθύνη δεν τελειώνει στους έξι ή επτά καλύτερους.

Τι αφήνεις πίσω σου;

Στο τέλος της χρονιάς, ένας προπονητής μπορεί να δείξει τη βαθμολογία, τις νίκες και τα μετάλλια.

Είναι μέρος της δουλειάς του.

Υπάρχει, όμως, και ένας άλλος απολογισμός, πολύ λιγότερο ορατός.

Τι έμαθαν τα παιδιά που δεν ήταν βασικά;

Πόσο καλύτεροι έγιναν εκείνοι που ξεκίνησαν από χαμηλότερο επίπεδο;

Πόσοι εξακολουθούν να αγαπούν το παιχνίδι;

Πόσοι μπορούν να σταθούν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στην επόμενη ομάδα;

Και τι ακριβώς παραλαμβάνει ο επόμενος προπονητής;

Γιατί στα αναπτυξιακά τμήματα δεν αρκεί να αφήνεις πίσω σου μια καλή αγωνιστική περίοδο.

Πρέπει να αφήνεις πίσω σου καλύτερους αθλητές.

Αν έχεις κερδίσει με τους έτοιμους, αλλά δεν έχεις δουλέψει για να ετοιμάσεις τους υπόλοιπους, ίσως να έχεις πετύχει τον στόχο της χρονιάς.

Δεν σημαίνει ότι έχεις πετύχει τον σκοπό της δουλειάς σου.

YARE WATER POLO MEDIA

Where Water Polo Lives. Every Day.