YARE COACH’S MIND

Μπάλαζ Νιέκι: Η μάθηση συνεχίζεται και μετά τους τίτλους

Ο προπονητής της Φερεντσβάρος μιλά στο YARE για την πορεία του από την πισίνα στον πάγκο, την πίεση της επιτυχίας, την ανάπτυξη των νέων παικτών και τη δουλειά που ξεχωρίζει όταν η μπάλα βρίσκεται αλλού.

Όταν μια ομάδα κερδίζει συνεχώς, πόσο εύκολο είναι να αναγνωρίσει ο προπονητής της ότι χρειάζεται να αλλάξει και ο ίδιος;

Ο Μπάλαζ Νιέκι απαντά χωρίς να κρύβεται πίσω από τους τίτλους. Μιλώντας στο YARE για όσα του άφησε ο ημιτελικός του Champions League του 2026 απέναντι στην Μπαρτσελονέτα, αναφέρεται στην ένταση που είχε αυξηθεί μέσα στη Φερεντσβάρος και στην ανάγκη να ξαναβρεθεί η θετική ενέργεια της ομάδας.

«Ίσως χρειάζεται να κάνω και εγώ ορισμένες προσαρμογές», παραδέχεται.

Η παρατήρηση έχει βάρος από έναν προπονητή που κατέκτησε το Champions League στις δύο πρώτες σεζόν του ως επικεφαλής της ομάδας. Δίνει επίσης το στίγμα της συζήτησής μας: πώς συνεχίζεις να μαθαίνεις όταν έχεις ήδη κερδίσει, τι ζητάς από τους νεότερους αθλητές και με ποια κριτήρια αναγνωρίζεις την προοπτική τους.

Μια διαδρομή μέσα από διαφορετικούς ρόλους

Η σχέση του Νιέκι με τη Φερεντσβάρος ξεκίνησε πολύ πριν από την προπονητική. Ως παίκτης κατέκτησε με τον σύλλογο το Κύπελλο Κυπελλούχων το 1998 και το ουγγρικό πρωτάθλημα το 2000. Ακολούθησαν η BVSC, η Έγκερ, η ιταλική Νέρβι, η Σόλνοκ και μία ακόμη θητεία στην BVSC, πριν επιστρέψει στη Φερεντσβάρος το 2014.

Το 2017 έκλεισε την επαγγελματική του καριέρα σηκώνοντας ως αρχηγός το Euro Cup. Την ίδια χρονιά πέρασε στο τεχνικό επιτελείο ως βοηθός του Ζολτ Βάργκα. Από το 2021 εργάστηκε παράλληλα ως τεχνικός διευθυντής των υποδομών και το καλοκαίρι του 2023 ανέλαβε την πρώτη ομάδα. Ακολούθησαν οι κατακτήσεις του Champions League το 2024 και το 2025 και τρία διαδοχικά ουγγρικά πρωταθλήματα έως το 2026. 

Έχει, επομένως, γνωρίσει τον σύλλογο ως παίκτης, αρχηγός, προπονητής στις υποδομές και μέλος του επιτελείου πριν αναλάβει την τελική ευθύνη. Αυτή η εμπειρία δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο στις απόψεις του για τη μετάβαση από τις ηλικιακές ομάδες στο υψηλότερο επίπεδο.

Στο YARE COACH’S MIND, εξηγεί τι έχει αλλάξει στον τρόπο που αντιλαμβάνεται τη δουλειά του και τι εξακολουθεί να αναζητά μέσα στο νερό.

Η προπονητική ως διαρκής μάθηση

YARE: Μελετούσες ήδη τις προπονήσεις όταν ήσουν νεαρός παίκτης. Ποια αντίληψη που είχες τότε για την προπονητική έχει αλλάξει εντελώς;

Ίσως τότε να πίστευα ότι η προπονητική ήταν ευκολότερη, παρότι ποτέ δεν τη θεωρούσα εύκολη. Αυτό που σίγουρα έχει αλλάξει είναι η συνειδητοποίηση ότι αυτό το επάγγελμα απαιτεί διά βίου μάθηση.

Πάντα μπορείς να βελτιωθείς και ένας προπονητής δεν είναι ποτέ «ολοκληρωμένος». Είναι μια συνεχής διαδικασία μάθησης.

Εξίσου σταθερή είναι και η ίδια η αλλαγή. Το άθλημα και η προπονητική εξελίσσονται διαρκώς, επομένως τόσο ο προπονητής όσο και η ομάδα πρέπει να προσαρμόζονται συνεχώς.

Η στιγμή της παρέμβασης

YARE: Σε έναν μεγάλο αγώνα, πώς αποφασίζεις πότε πρέπει να παρέμβεις με οδηγίες και πότε να εμπιστευτείς τους παίκτες σου να βρουν μόνοι τους τη λύση;

Πρέπει να διατηρώ συνεχή έλεγχο του αγώνα, ιδιαίτερα όταν είναι κρίσιμος. Το πότε επιλέγω να παρέμβω εξαρτάται, φυσικά, από την εξέλιξή του.

Κάθε αγώνας έχει ένα σενάριο. Αν το αρχικό σενάριο δεν λειτουργεί, πρέπει να επιστρατεύσουμε το δεύτερο ή το τρίτο πλάνο.

Αυτές είναι οι στιγμές στις οποίες χρειάζεται να παρέμβω, να επικοινωνήσω με τους παίκτες και να αλλάξω την πορεία του παιχνιδιού, τη νοοτροπία τους ή ακόμη και την τακτική.

Τι μπορεί να διδάξει μια ήττα

YARE: Μετά από δύο συνεχόμενους τίτλους στο Champions League, τι σου δίδαξε ο ημιτελικός του 2026 απέναντι στην Μπαρτσελονέτα που ίσως δεν μπορούσαν να σου διδάξουν οι νίκες;

Ίσως ότι δεν μπορείς ποτέ να σταματήσεις. Δεν είναι ότι χαλαρώσαμε ως προς τη νοοτροπία μας, την επιθυμία για εξέλιξη, το ηθικό ή το κίνητρό μας. Είναι, όμως, βέβαιο ότι οι αντίπαλοί μας διψούν για επιτυχία. Και μπορούμε να διατηρήσουμε τη δική μας δίψα μόνο αν πηγάζει από ένα αληθινό, βαθύ εσωτερικό κίνητρο. Τόσο οι παίκτες όσο και οι προπονητές πρέπει να το βρουν μέσα τους.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, σε ό,τι αφορά τον δικό μου ρόλο, είναι ότι κατάλαβα πως ίσως χρειάζεται να κάνω και εγώ ορισμένες προσαρμογές.

Όταν έγινα πρώτος προπονητής, δημιουργήθηκε μεγάλη ενέργεια και ένας ιδιαίτερος παλμός μέσα στην ομάδα. Την περασμένη χρονιά, όμως, υπήρχε αισθητά περισσότερη ένταση. Είναι δύσκολο να πούμε αν αυτό οφειλόταν στην αυξημένη πίεση ή στο ότι όλοι περίμεναν την επιτυχία από εμάς.

Το βέβαιο είναι ότι πρέπει να ασχοληθούμε περισσότερο με αυτό και να επαναφέρουμε εκείνο το θετικό εσωτερικό κλίμα που οδηγεί στην επιτυχία.

«Ίσως χρειάζεται να κάνω και εγώ ορισμένες προσαρμογές».

Κοινή αγωνιστική ταυτότητα και δημιουργικότητα

YARE: Έχεις μιλήσει για μια κοινή αγωνιστική ταυτότητα από τις υποδομές της Φερεντσβάρος μέχρι την πρώτη ομάδα. Πώς διατηρείς αυτή τη δομή χωρίς να περιορίζεις τη δημιουργικότητα ενός νεαρού παίκτη;

Ναι, η βασική φιλοσοφία στη Φερεντσβάρος είναι οι ομάδες υποδομών να ευθυγραμμίζονται όσο το δυνατόν περισσότερο με το τακτικό ρεπερτόριο και τη νοοτροπία της πρώτης ομάδας.

Αυτό είναι προφανώς πολύ απαιτητικό, επειδή εκφράζεται διαφορετικά σε έναν νεαρό παίκτη. Όσο για το αν περιορίζει τη δημιουργικότητα, δεν το βλέπω ως ζήτημα περιορισμού.

Οι νεαροί παίκτες χρειάζονται λεπτομερή καθοδήγηση με οδηγίες. Είναι σχεδόν σαν να τους κατευθύνεις με τηλεχειριστήριο. Φυσικά, δεν θέλουμε να σβήσουμε τη δημιουργικότητά τους. Οι Ούγγροι παίκτες διαθέτουν από τη φύση τους έντονη δημιουργικότητα και τους αρέσει να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις.

Είναι μια συνεχής διαδικασία δοκιμής, για να διαπιστώνουμε μέχρι πού μπορεί να πιέσει ο προπονητής και μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο παίκτης σε αυτόν τον τομέα. Είναι μια διαρκής διαδικασία μάθησης και για τους νεαρούς αθλητές, επομένως δεν πιστεύω ότι αυτή η δομή λειτουργεί αρνητικά.

Η αξία της δουλειάς χωρίς την μπάλα

YARE: Όταν παρακολουθείς έναν νεαρό παίκτη, τι προσέχεις που οι περισσότεροι στην κερκίδα δεν βλέπουν; Τι σε κάνει να πιστεύεις ότι μπορεί να φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο;

Υπάρχουν σωματικές παράμετροι που μετράμε συνεχώς, τις οποίες ένας θεατής χωρίς εξειδικευμένη ματιά ίσως να μην αντιλαμβάνεται, παρότι ορισμένες είναι ορατές.

Αυτό, όμως, που ξεχωρίζει πραγματικά είναι η «βρόμικη δουλειά» ή η «αόρατη δουλειά». Η ενέργεια που καταθέτει ένας παίκτης μέσα στην πισίνα, ιδιαίτερα χωρίς την μπάλα.

Σε όλους αρέσει να χειρίζονται την μπάλα, να σουτάρουν και να παίζουν. Πολύ λιγότεροι απολαμβάνουν τη δουλειά που απαιτείται στις φάσεις χωρίς την μπάλα. Σε αυτό δίνω ιδιαίτερη προσοχή σε έναν νεαρό παίκτη, αλλά και στους μεγαλύτερους.

Επιπλέον, για έναν νεαρό αθλητή έχει μεγάλη σημασία το πόσο ξεχωρίζει ανάμεσα στους συνομηλίκους του σε κάθε τομέα. Αν πραγματικά ξεχωρίζει, αυτό αξίζει προσοχής. Η πορεία του πρέπει να παρακολουθείται στενά, κάτι που βοηθά στην αξιολόγηση και στη διαχείρισή του αργότερα.

«Πολύ λιγότεροι απολαμβάνουν τη δουλειά που απαιτείται στις φάσεις χωρίς την μπάλα».

Να γνωρίζεις αν ένας αθλητής προοδεύει

YARE: Αν μπορούσες να αλλάξεις ένα πράγμα στον τρόπο με τον οποίο προπονούνται οι νεαροί αθλητές υδατοσφαίρισης σε όλο τον κόσμο, ποιο θα ήταν;

Πιστεύω ότι οι σωματικές παράμετροι θα έπρεπε να μετρώνται, να καταγράφονται και να παρακολουθούνται πολύ πιο συστηματικά και με μεγαλύτερη λεπτομέρεια.

Με βάση αυτές, θα έπρεπε να θέτουμε σαφείς προσδοκίες και σημεία αναφοράς που να προσφέρουν συνεχή ανατροφοδότηση. Έτσι θα γίνεται ορατή η πρόοδος ή θα εντοπίζεται πότε η εξέλιξη κάποιου έχει σταματήσει.

Αισθάνομαι ότι αυτή η προσέγγιση βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της βήματα στην υδατοσφαίριση και ότι υπάρχει τεράστιο περιθώριο εξέλιξης.

Στη Φερεντσβάρος δουλεύουμε συνεχώς πάνω σε αυτό. Αξιολογούμε τους παίκτες όχι μόνο μέσα από σωματικές δοκιμασίες, αλλά και μέσα από ψυχολογικά και γνωστικά τεστ. Είναι κάτι σημαντικό, που συμβάλλει ενεργά στην εξέλιξη του αθλήματος.

Προσπαθούμε να βρισκόμαστε μπροστά σε αυτόν τον τομέα. Πρόκειται σίγουρα για ένα τεράστιο πεδίο στην υδατοσφαίριση που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο.

Η αξιολόγηση αφορά και τον προπονητή

Η συζήτηση με τον Νιέκι αφήνει ένα χρήσιμο ερώτημα για όσους παρακολουθούν έναν νέο αθλητή: τι βλέπουμε όταν σταματήσουμε να ακολουθούμε μόνο την μπάλα; Για τον ίδιο, η προσπάθεια σε αυτές τις φάσεις αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο αξιολόγησης.

Αντίστοιχα, όταν εξετάζει τη δική του ομάδα, κοιτάζει και πέρα από τα αποτελέσματα. Τον απασχολεί το κλίμα μέσα στο οποίο δουλεύουν οι παίκτες και ο τρόπος με τον οποίο η πίεση επηρεάζει την καθημερινότητά τους.

Η απαίτηση για βελτίωση περιλαμβάνει και τον άνθρωπο στον πάγκο. Ο Νιέκι το αναγνωρίζει ξεκάθαρα: η εμπειρία και οι τίτλοι δεν ολοκληρώνουν τη μάθηση.

Συνέντευξη: YARE Water Polo
Οι απαντήσεις δόθηκαν γραπτώς στα αγγλικά και αποδίδονται στα ελληνικά.